MALDAK. MARRUSKADURA (10.Jarduera)

HELBURUAK:

• Elementu ezberdinen ezaugarriez jabetzea.
• Maldatik botatzen diren material horiek izango duten portaera aztertzea.
• Portaera horretan eragina duten ezaugarriak zeintzuk diren jabetzea.
• Marruskaduraren eta abiaduraren arteko erlazioak egiten hastea.
• Denbora kontatzeko baliabide desberdinak ezagutzea.
• Lortutako emaitzen araberako sailkapena egitea.

AZALPENA:

Aurreko jardueran egin genuen moduan, metodo zientifikoan oinarrituko gara jarduera hau burutzeko. Honen justifikazioa aurretik azaldutako ikaskideek izango duten behaketa eta esplorazioa izango da. 

Ondoren, ikaskideen aurre ezagutzak hipotesi taula batean txertatuko ditugu. Horrela, ikaskideeii beraien ustez zein marruskadura izango den kanika motelen eramango duena eta alderantziz, zein material izango den kanika azkarren eramanago duena ordenean jarri beharko dute.

• Zein materialetik joango da azkarren kanika?
• Zein materialetik joango da motelen kanika?
• Zergatik?

Jarraian, haurren hipotesiak oinarritzat hartuz, mugatze praktikora pasako gara. Horrela, malda materia ezberdinez estaliko dugu, hala nola, aluminiozko papera, kortxoa, kartoia eta burbuilak. Material hauetaz gain, kanika bakar bat erabiliko dugu horrela, aldagai bakarra modifikatuko dugularik, marruskadura, alegia. Kanikak maldan marruskadura ezberdinak jarriz behera heltzeko beharko duen denbora neurtzeko metronomoa erabiliko dugu eta honek emandako kolpe kopurua zenbatu beharko dute haurrek taupada kopurua emaitzen taulan jarriko dutelarik.

Hau egin ostean, hipotesi taulara bueltatuko gara. Aurretik botatako hipotesiak bete diren edo ez ziurtatzeko. Materia ezberdina maldan jarri ondoren, kanikak jaisteko behar izan duen pultsu kopurua zenbatu eta emaitza taulan adierazi dugu. Material guztiekin proba eginda eta pultsu kopuruak kontuan hartuz, marruskadura gehien eta gutxien sortu dituen materialak ordenatu ditugu, kanika azkarren eraman duen materialetik motelen eraman duenera.

Aluminiozko papera:

Kortxoa:

Burbuilak dituen plastikoa:

Kartoia:

AURRE EZAGUTZAK:

Material ezberdinen ezaugarriak desberdintzea eta hauen ezaugarriak ezagutzea. Horrez gain, bola bakoitzak, material ezberdinetatik irristatzeko edo eragozteko daukan abilezia ikusiko dute. 

ONDORIOAK:

Material ezberdinekin hainbat froga egin ondoren, jarduera honen bidez, marruskadurak abiaduran eragin handia daukala ondorioztatuko dute,  marruskadura horrek, kanikaren ibilbidea oztopatu egiten duelako. Material lisoa bada, irristatzeko errazagoa izango da, zimur asko dituen material batekin alderatuz.